Provident Fund Withdrawal Rules: निवृत्तीनंतरही पीएफ खात्यावर मिळतो व्याज; जाणून घ्या किती काळासाठी मिळतो फायदा
कर्मचार्यांसाठी भविष्य निर्वाह निधी (PF) म्हणजे निवृत्ती नंतरचा एक मोठा आधार. EPFO (Employees’ Provident Fund Organisation) च्या माध्यमातून प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या पगारातून ठराविक रक्कम वजा करून PF खात्यात जमा केली जाते. यावर कंपनी देखील तितकीच रक्कम जमा करते. कामकाजाच्या काळात जमा झालेला हा निधी निवृत्तीनंतर मोठा आधार ठरतो.
पण अनेकदा प्रश्न पडतो की, निवृत्तीनंतर जर PF पैसे काढले नाहीत तर काय होते? त्यावर व्याज मिळते का? आणि किती वर्षांपर्यंत व्याज मिळत राहते? चला याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊ.
निवृत्तीनंतर किती काळ PF खात्यावर व्याज मिळते?
जर तुम्ही निवृत्त झाल्यानंतर लगेच PF काढला नाही, तरी घाबरायची गरज नाही. कारण निवृत्तीनंतर तीन वर्षांपर्यंत PF खात्यावर व्याज मिळत राहते.
म्हणजेच, जर तुम्ही पैसे न काढता तसेच ठेवले, तर तुम्हाला तीन वर्षे EPFO कडून जाहीर होणाऱ्या व्याजदराने फायदा मिळतो.
तथापि, तीन वर्षांनंतर खाते निष्क्रिय (Inactive Account) होते आणि त्यानंतर व्याज मिळणे थांबते.
खाते निष्क्रिय झाल्यावर काय होते?
खाते निष्क्रिय झाल्याचा अर्थ तुमचे पैसे गमावले जातील, असा अजिबात नाही.
- PF खात्यातील मूळ रक्कम पूर्णपणे सुरक्षित राहते.
- मात्र, त्या निधीवर पुढे व्याज जमा होणार नाही.
- अशा वेळी PF रक्कम काढून घेणेच फायदेशीर ठरते.
EPFO आपल्या सदस्यांना निवृत्तीनंतर तीन वर्षांच्या आत PF रक्कम काढून घेण्याचा सल्ला देते.
PF पैसे काढण्याची ऑफलाइन पद्धत
- जवळच्या EPFO कार्यालयात जा.
- आवश्यक फॉर्म भरा – फॉर्म 19, फॉर्म 10C किंवा फॉर्म 31.
- त्यासोबत ओळखपत्राची प्रत आणि बँक पासबुकची प्रत जोडावी.
- जर आवश्यक असेल तर कंपनीकडून सही आणि शिक्का घ्यावा.
- सर्व कागदपत्रे सबमिट करा.
- साधारणतः 7-10 कामकाजाच्या दिवसांत पैसे थेट बँक खात्यात जमा होतात.
PF पैसे काढण्याची ऑनलाइन पद्धत
आजच्या डिजिटल युगात PF पैसे घरबसल्या काढणे सोपे झाले आहे.
- EPFO च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या आणि UAN ने लॉगिन करा.
- तुमचे KYC अपडेट करा (आधार, पॅन, बँक डिटेल्स).
- लॉगिन झाल्यावर Online Services पर्याय निवडा.
- तिथे Claim (Form 31, 19, 10C) वर क्लिक करा.
- तुमचे बँक खाते व्हेरिफाय करा.
- PF काढण्याचे कारण निवडा (उदा. निवृत्ती, वैद्यकीय खर्च, घर खरेदी इ.).
- मोबाईलवर आलेल्या OTP ने सत्यापन करा.
- Claim सबमिट करा.
साधारणतः 7-8 कामकाजाच्या दिवसांत पैसे थेट बँकेत जमा होतात.
PF खात्यावर मिळणारे व्याज दर
EPFO दरवर्षी व्याज दर जाहीर करते. अलीकडच्या वर्षांत हा दर 8% ते 8.25% च्या आसपास राहिला आहे. त्यामुळे मोठ्या कालावधीत PF खात्यावर चांगली रक्कम जमा होते.
निवृत्तीनंतरही तीन वर्षे हा व्याजदर लागू राहतो. त्यानंतर मात्र व्याज थांबते.
महत्वाचे मुद्दे लक्षात ठेवा
- निवृत्तीनंतर लगेच पैसे काढणे आवश्यक नाही, पण तीन वर्षांच्या आत पैसे काढणे आवश्यक आहे.
- खाते निष्क्रिय झाल्यानंतर पैसे सुरक्षित राहतात, मात्र व्याज थांबते.
- ऑनलाइन पद्धतीमुळे प्रक्रिया सुलभ झाली आहे.
- फसवणूक टाळण्यासाठी नेहमी अधिकृत EPFO वेबसाइट किंवा जवळचे EPFO कार्यालय वापरा.
निवृत्तीनंतरही PF खाते तुमच्या आर्थिक सुरक्षेसाठी फायदेशीर ठरते. तीन वर्षांसाठी व्याज मिळत असल्यामुळे निधी सुरक्षित ठेवण्याचा पर्याय मिळतो. मात्र, व्याज थांबण्यापूर्वी पैसे काढून घेणे हा उत्तम निर्णय ठरतो.
EPFO च्या नियमांनुसार वेळेवर अर्ज केल्यास तुम्हाला तुमचे हक्काचे पैसे जलद आणि सुरक्षित पद्धतीने मिळतील.