Gold Jewellery vs Gold Coin: गुंतवणुकीसाठी कोणता पर्याय सर्वोत्तम?

मुंबई | सणासुदीचा काळ, लग्नसराईचा हंगाम किंवा खास प्रसंग – सोन्याची खरेदी ही भारतीय कुटुंबासाठी परंपरेचा भाग आहे. मात्र, आजच्या काळात सोने खरेदी करताना एक प्रश्न हमखास उपस्थित होतो – गुंतवणुकीसाठी सोन्याचे दागिने घ्यावेत की सोन्याची नाणी?

दोन्ही गोष्टी उपयुक्त आहेत. दागिने घालता येतात, तर सोन्याची नाणी सरळ गुंतवणुकीसाठी वापरली जातात. चला तर मग पाहूया दोन्हींचे फायदे-तोटे आणि गुंतवणुकीसाठी कोणता पर्याय योग्य आहे.

सोन्याचे दागिने – आकर्षण पण गुंतवणुकीसाठी महागडा पर्याय

भारतीय महिलांसाठी सोन्याचे दागिने हे केवळ सजावटीसाठी नसून प्रतिष्ठेचे आणि सुरक्षिततेचेही प्रतीक आहे. मात्र, गुंतवणुकीच्या दृष्टीने दागिन्यांवर काही अतिरिक्त खर्च करावा लागतो.

मेकिंग चार्जेस: दागिन्यांच्या डिझाइननुसार 8% ते 20% पर्यंत बनवण्याचे शुल्क आकारले जाते.
GST: दागिन्यांच्या खरेदीवर 3% जीएसटी लागू होते.
विक्रीवेळी तोटा: दागिने विकताना मेकिंग चार्जेस परत मिळत नाहीत. म्हणजेच तुमच्या गुंतवणुकीतील काही हिस्सा कायमचा वजा होतो.
उपयुक्तता: दागिने घालण्याजोगे असतात. म्हणजे ते गुंतवणूक तसेच उपभोग दोन्ही स्वरूपात वापरले जाऊ शकतात.

थोडक्यात, जर तुमचा उद्देश सौंदर्य आणि वापर असेल तर दागिने उत्तम, पण शुद्ध गुंतवणूक म्हणून ते महागडा पर्याय ठरतात.

सोन्याची नाणी – गुंतवणुकीसाठी सोपा आणि फायदेशीर पर्याय

सोन्याची नाणी प्रामुख्याने गुंतवणुकीसाठी खरेदी केली जातात. त्यांचा फायदा असा आहे की त्यावर अतिरिक्त मेकिंग चार्जेस जवळजवळ नसतात आणि विक्री करताना थेट सोन्याच्या किमतीप्रमाणेच किंमत मिळते.

शुद्धतेची हमी: बहुतांश सोन्याची नाणी 22 किंवा 24 कॅरेट हॉलमार्कसह विकली जातात. त्यामुळे शुद्धतेबाबत शंका राहत नाही.
कमी उत्पादन शुल्क: नाण्यांच्या डिझाइनसाठी काही प्रमाणात शुल्क असते, पण ते दागिन्यांच्या तुलनेत नगण्य असते.
सोपी विक्री: सोन्याची नाणी कोणत्याही ज्वेलर्सकडे, बँकेत किंवा गोल्ड लोन कंपन्यांकडे सहज विकता येतात किंवा तारण ठेवता येतात.
लहान गुंतवणूक शक्य: 0.5 ग्रॅमपासून सोन्याची नाणी उपलब्ध असतात. त्यामुळे लहान रकमेपासूनही गुंतवणूक सुरू करता येते.
दीर्घकालीन परतावा: सोन्याच्या किमती कालांतराने वाढत असल्याने नाण्यांवरील गुंतवणूक दीर्घकालीनदृष्ट्या फायदेशीर ठरते.
सुरक्षित मालमत्ता: चलनवाढ, आर्थिक संकट किंवा बाजारातील अस्थिरतेच्या काळात सोन्याची नाणी ही सुरक्षित पर्याय मानली जातात.

सोन्यात गुंतवणुकीचे इतर पर्याय

आजकाल पारंपरिक पद्धतींबरोबरच डिजिटल पर्यायही उपलब्ध आहेत.

गोल्ड ईटीएफ (Gold ETF)
सॉव्‍हरिन गोल्ड बाँड्स (SGBs)
डिजिटल गोल्ड

हे पर्याय साठवणूक आणि सुरक्षा यामध्ये अधिक सोयीस्कर ठरतात.

तज्ञांचे मत

तज्ञांच्या मते, शुद्ध गुंतवणूक करण्याचा विचार असेल तर सोन्याची नाणी हा उत्तम पर्याय आहे. कारण त्यावर मेकिंग चार्जेस नाहीत, विक्री सोपी आहे आणि नाण्यांची शुद्धता हमीशीर मिळते.
तर दुसरीकडे, जर तुम्हाला सोने घालण्यासाठी हवे असेल आणि त्याच वेळी गुंतवणूक करायची असेल, तर दागिने हा योग्य पर्याय ठरतो.

गुंतवणुकीसाठी → सोन्याची नाणी
उपभोगासाठी (घालण्यासाठी) → सोन्याचे दागिने

सोन्यातील गुंतवणूक नेहमीच सुरक्षित मानली जाते. मात्र, उद्देश लक्षात घेऊन योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे. दीर्घकालीन संपत्ती निर्माण करायची