ब्रह्मांडनायक संत गजानन महाराज संस्थान आणि पंढरपूर विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिराची पूरग्रस्तांसाठी कोटींची मदत
महाराष्ट्रात यंदाच्या पावसाळ्यात झालेल्या अतिवृष्टीने आणि पुरस्थितीने शेतकरी व नागरिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. ढगफुटीसदृश्य पावसामुळे राज्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये शेतीचे प्रचंड नुकसान झाले असून लाखो हेक्टर जमीन वाहून गेली आहे. शेतकऱ्यांच्या मेहनतीचे पीक पाण्याखाली गेले असून खरीप हंगामातील आशा धुळीस मिळाल्या आहेत. याशिवाय घरांची पडझड, जनावरांचे मृत्यू, आणि जनजीवन विस्कळीत होऊन नागरिक संकटात सापडले आहेत. या गंभीर परिस्थितीत राज्य सरकारने आर्थिक मदतीचे आवाहन केले असून, धार्मिक संस्थांनी त्याला सकारात्मक प्रतिसाद दिला आहे.
शेगाव संस्थानचा मदतीचा हात
बुलढाणा जिल्ह्यातील संत गजानन महाराज संस्थान, शेगाव हे नेहमीच सामाजिक कार्यात अग्रेसर राहिले आहे. राज्यात उद्भवलेल्या पुरस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर संस्थानकडून 1 कोटी 11 लाख रुपयांची मदत मुख्यमंत्री सहायता निधीस देण्यात आली आहे. हा धनादेश मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना संस्थानच्या वतीने सुपूर्द करण्यात आला.
पूरग्रस्त शेतकऱ्यांची अवस्था बिकट झाली आहे. पेरणी, कोळपणी, निंदण आणि कीटकनाशक फवारणीवर केलेला खर्च वाया गेला आहे. अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांना पिकातून एक दाणादेखील मिळण्याची शक्यता नाही. ही परिस्थिती लक्षात घेता संस्थानने सामाजिक बांधिलकी जोपासत मोठा आर्थिक हातभार लावला आहे.
पूर्वीही दाखवली बांधिलकी
शेगाव संस्थानने सामाजिक उत्तरदायित्वाची परंपरा कायम ठेवली आहे. याआधीही, म्हणजेच 2019 मध्ये झालेल्या अतिवृष्टी आणि पूरस्थितीत, संस्थानकडून मुख्यमंत्री सहायता निधीस 1 कोटी 11 लाख रुपयांची मदत देण्यात आली होती. त्यामुळे सातत्याने संकटग्रस्तांना मदतीचा हात देण्याची परंपरा संस्थानकडून चालू आहे. या मदतीमुळे पूरग्रस्त शेतकरी आणि नागरिकांना दिलासा मिळेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
पंढरपूर मंदिर समितीची मदत
शेगाव संस्थानप्रमाणेच पंढरपूर येथील श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर समितीने देखील पुढाकार घेतला आहे. या मंदिर समितीकडून 1 कोटी रुपयांची मदत मुख्यमंत्री सहायता निधीस देण्यात आली आहे. समितीचे सह-अध्यक्ष गहिनीनाथ महाराज औसेकर यांनी ही घोषणा केली.
इतकेच नव्हे तर, पंढरपूर समितीने मानवतावादी दृष्टिकोन ठेवून पूरग्रस्तांना श्रींच्या प्रसादरूपाने महावस्त्रांचे वाटप करण्याचा निर्णय घेतला आहे. संकटात सापडलेल्या लोकांसाठी ही मदत केवळ आर्थिकच नव्हे तर मानसिक दिलासा देणारी ठरेल.
मुख्यमंत्रींचे आवाहन आणि संस्थांचा प्रतिसाद
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नुकतेच राज्यातील सर्व प्रमुख देवस्थानांना आणि धार्मिक संस्थांना पूरग्रस्तांना मदतीचा हात द्यावा, असे आवाहन केले होते. यावर तत्काळ प्रतिसाद देत शेगाव संस्थान आणि पंढरपूर मंदिर समितीने कोटींची मदत जाहीर केली आहे. धार्मिक आणि सामाजिक बांधिलकीचे हे उत्तम उदाहरण ठरले आहे.
पूरस्थितीचे विदारक चित्र
राज्यातील पूरस्थितीमुळे अनेक कुटुंबांचे संसार उद्ध्वस्त झाले आहेत. घरांची पडझड झाल्याने अनेक कुटुंब उघड्यावर आले आहेत. शेतकऱ्यांना प्रचंड आर्थिक फटका बसला आहे. लाखो हेक्टर शेती वाहून गेल्याने खरीप हंगाम धोक्यात आला आहे. तसेच अनेक भागात मनुष्यहानी आणि जनावरांचे मृत्यू झाल्याने नागरिकांमध्ये हतबलता निर्माण झाली आहे. शासनाने नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश दिले आहेत, मात्र पुनर्वसनासाठी मोठ्या प्रमाणावर निधीची गरज आहे.
संकटकाळी धार्मिक संस्थांनी दाखवलेली सामाजिक बांधिलकी ही समाजासाठी प्रेरणादायी आहे. संत गजानन महाराज संस्थान, शेगाव आणि श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर समिती, पंढरपूर या दोन्ही संस्थांनी दिलेली मदत पूरग्रस्तांच्या पुनर्वसनात महत्त्वाची ठरेल. पूरस्थितीत सापडलेल्या शेतकरी आणि नागरिकांच्या दुःखात ही मदत आशेचा किरण ठरेल.
राज्यभरातील इतर संस्थांनी आणि सामाजिक संघटनांनी देखील या संकटात पूरग्रस्तांसाठी पुढाकार घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.