New Labour Law Gratuity Calculator: 6, 12 आणि 24 लाख CTC असलेल्या कर्मचाऱ्यांना आता किती ग्रॅच्युइटी मिळणार?
भारत सरकारने अलीकडेच लागू केलेल्या नवीन कामगार कायद्यामुळे (New Labour Law) कर्मचाऱ्यांच्या ग्रॅच्युइटी नियमांमध्ये मोठे बदल करण्यात आले आहेत. 21 नोव्हेंबरपासून लागू झालेल्या या कायद्यात ग्रॅच्युइटीची गणना पूर्णपणे बदलली असून, कर्मचाऱ्यांना आधीपेक्षा जास्त रक्कम मिळण्याची शक्यता वाढली आहे.
या लेखात आपण 6 लाख, 12 लाख आणि 24 लाख CTC असलेल्या कर्मचाऱ्यांना नवीन नियमांनुसार किती ग्रॅच्युइटी मिळेल याची सोपी समज पाहणार आहोत.
नवीन ग्रॅच्युइटी नियमांतील मुख्य बदल
नवीन कायद्यानुसार महत्त्वाचे बदल असे—
- ग्रॅच्युइटीच्या गणनेमध्ये आता मूळ पगार + महागाई भत्ता + इतर भत्ते (50%) समाविष्ट केले जातील.
- म्हणजेच कर्मचाऱ्याच्या पगारातील 50% रक्कम ग्रॅच्युइटी गणनेत जोडली जाईल.
- मूळ पगार वाढला → PF आणि ग्रॅच्युइटी देखील वाढतील.
- Fixed Term / Contract कर्मचार्यांना फक्त 1 वर्षानंतर ग्रॅच्युइटी मिळणार.
- कायम कर्मचाऱ्यांसाठी नियम पूर्ववत — 5 वर्ष सेवा आवश्यक.
नवीन नियमांनुसार ग्रॅच्युइटी कशी मोजली जाईल?
सूत्र:
(मासिक वेतन × कामाची वर्षे × 15) ÷ 26
नवीन नियमांनुसार “मासिक वेतन” =
मूळ पगार + इतर भत्त्यांचे 50% जास्तीचे मूल्य
उदाहरण 1: 6 लाख CTC असलेल्या कर्मचाऱ्याची ग्रॅच्युइटी
CTC = ₹6,00,000 प्रतिवर्ष
- मूळ पगार = 3,00,000
- HRA = 1.5 लाख
- PF = 36,000
- इतर भत्ते → सध्याच्या नियमांनुसार 99,570
नवीन नियमांनुसार कंपनीला इतर भत्ते कमी ठेवावे लागतात, त्यामुळे:
- इतर भत्ते = 95,000
- ग्रॅच्युइटी गणनेत मूळ पगारात 95,000 चे 50% = 47,500 जोडले जातील.
नवीन वेतन = 3,00,000 + 47,500 = 3,47,500
याप्रमाणे ग्रॅच्युइटी वाढते.
उदाहरण 2: 12 लाख CTC असलेल्या कर्मचाऱ्याची ग्रॅच्युइटी
CTC = ₹12,00,000 प्रतिवर्ष
- मूळ पगार = 6,00,000
- HRA = 3,00,000
- PF = 72,000
- इतर भत्ते = 1,99,140
नवीन नियमांनुसार 1.90 लाख इतर भत्त्यांवर मर्यादा.
त्यातील 50% रक्कम = 95,000
नवीन वेतन = 6,00,000 + 95,000 = 6,95,000
म्हणजेच ग्रॅच्युइटीची गणना आता 6 लाखांऐवजी 6.95 लाखांवर होणार.
उदाहरण 3: 24 लाख CTC असलेल्या कर्मचाऱ्याची ग्रॅच्युइटी
CTC = ₹24,00,000 प्रतिवर्ष
- मूळ पगार = 12,00,000
- HRA = 6,00,000
- PF = 1.44 लाख
- इतर भत्ते (जुने नियम): 3,98,280
- नवीन नियम: 3,80,002
अतिरिक्त रक्कमेच्या 50% → 1,90,001
नवीन वेतन = 12,00,000 + 1,90,001 = 13,90,001
पूर्वी ग्रॅच्युइटीची गणना फक्त 12 लाखांवर होत होती.
आता ती 13.9 लाखांवर होणार — म्हणजे रक्कम मोठ्या प्रमाणात वाढेल.
नवीन नियमांनुसार कोणाला जास्त फायदा?
- ज्या कर्मचाऱ्यांचा CTC जास्त आहे त्यांना ग्रॅच्युइटीमध्ये सर्वाधिक फायदा
- Fixed Term कर्मचाऱ्यांना फक्त 1 वर्षानंतर ग्रॅच्युइटी
- PF आणि ग्रॅच्युइटी दोन्ही वाढणार
- ग्रॅच्युइटीची गणना अधिक स्पष्ट आणि लाभदायी
उदाहरणासह सोपी तुलना
| CTC | जुने नियम | नवे नियम | किती वाढ? |
|---|---|---|---|
| 6 लाख | फक्त मूळ पगारावर | + भत्त्यांचे 50% | अधिक ग्रॅच्युइटी |
| 12 लाख | 6 लाखांवर आधारित | 7 लाखांच्या जवळ | मोठा फरक |
| 24 लाख | 12 लाखांवर आधारित | 13.9 लाखांवर | सर्वाधिक फायदा |
नवीन कामगार कायद्यामुळे ग्रॅच्युइटीची गणना अधिक पारदर्शक, मोठ्या रकमेची आणि कर्मचाऱ्यांसाठी अधिक फायदेशीर बनली आहे.
विशेषतः ज्या कर्मचाऱ्यांचा CTC 6 लाख ते 24 लाख दरम्यान आहे, त्यांना या बदलामुळे मोठा फायदा होणार आहे.