थंडी वाढली आणि हार्ट अटॅकचा धोका दुप्पट?
डॉक्टर सांगतात, ‘ही २० पैशांची गोळी खिशात असेल तर जीव वाचू शकतो!’**
हिवाळ्याच्या दिवसात गारठा वाढला की शरीरात अनेक बदल होत असतात. विशेषतः रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात, रक्तदाब वाढतो आणि हृदयावर अचानक अतिरिक्त ताण येतो. याच कारणामुळे थंडीत हार्ट अटॅकचे प्रमाण वाढते, असे अनेक कार्डियोलॉजिस्ट सांगतात.
उच्च रक्तदाब, मधुमेह, कोलेस्टेरॉल आणि आधीपासून हृदयविकार असलेले लोक या काळात जास्त धोक्यात असतात. आणि अशा वेळी, फक्त २० पैशांची एक साधी गोळी जीवनदान देऊ शकते—हे ऐकून कुणालाही आश्चर्य वाटेल.
कोणती आहे ती ‘साधी’ पण जीव वाचवणारी गोळी?
हृदयविकार तज्ज्ञांच्या मते, हृदयविकाराचा संशय आला असता Aspirin / Disprin (अॅस्पिरिन) चघळून घेणे अत्यंत उपयोगी ठरू शकते.
- ही गोळी अत्यंत स्वस्त आणि सहज उपलब्ध असते.
- वेळेत घेतल्यास हार्ट अटॅकने होणारा मृत्यू २५% ते २८% पर्यंत कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
- अँटी-प्लेटलेट गुणधर्मामुळे रक्तातील गाठ मोठी होण्यापासून थांबते.
डॉक्टरांनुसार, योग्य वेळी ही साधी गोळी घेतल्यास रुग्णालयात पोहोचेपर्यंतचा अमूल्य वेळ वाचतो.
हार्ट अटॅक होतो कसा? रक्त गोठण्याची खरी प्रक्रिया
हार्ट अटॅक होण्यामागचे मुख्य कारण म्हणजे –
हृदयाच्या रक्तवाहिनीमध्ये गाठ (क्लॉट) तयार होणे.
या गाठीमुळे रक्तपुरवठा बंद होतो आणि हृदयाचे स्नायू मरू लागतात. अॅस्पिरिन गोळी:
- प्लेटलेट्सची चिकटपणा कमी करते
- रक्ताची गाठ मोठी होऊ देत नाही
- रक्तप्रवाहाला तात्पुरता मार्ग मिळतो
यामुळे रुग्णालयात पोहोचेपर्यंत हृदयाला काही प्रमाणात मदत मिळते.
हार्ट अटॅकची सुरुवातीची लक्षणे — लगेच ओळखा!
खालील लक्षणे दिसली तर वेळ वाया घालवू नका:
- छातीत दाब, जडपणा किंवा टोचल्यासारखी वेदना
- दोन्ही हातात, खांद्यात किंवा मानेत वेदना
- जबड्यात अकडणे
- श्वास घेण्यास त्रास
- थंड घाम
- असिडिटीसारखी छातीत जळजळ
हे लक्षण दिसताच तत्काळ निर्णय घेणे अत्यंत महत्त्वाचे.
Aspirin गोळी कशी घ्यावी? (Emergency Use)
(ही माहिती सामान्य मार्गदर्शक आहे. डॉक्टरांचा सल्ला सर्वात महत्वाचा.)
- गोळी चघळून खावी.
- पाण्याचा घोट घ्यावा.
- गोळी घेतल्यानंतर उशीर न करता रुग्णालयात रवाना व्हावे.
- ईसीजी आणि कार्डियोलॉजिस्टची तपासणी तातडीने करावी.
चघळल्याने गोळी पटकन रक्तात मिसळते आणि परिणाम लवकर सुरू होतो.
थंडीत हृदय सुरक्षित ठेवण्यासाठी जीवनशैलीत आवश्यक बदल
थंडीमध्ये हृदयावर ताण वाढतो, म्हणून खालील गोष्टी पाळणे आवश्यक:
- सकाळी लवकर बाहेर जाणे टाळावे
- गरम कपडे घालावे व शरीर उबदार ठेवावे
- तेलकट, जड पदार्थ कमी करावेत
- गरम पाणी व गरम पेय पिणे फायदेशीर
- डॉक्टरांनी दिलेल्या BP, शुगरच्या गोळ्या नियमित घ्याव्यात
- कुटुंबातील प्रत्येकाला अॅस्पिरिन कधी द्यावी हे शिकवावे
ही २० पैशांची गोळी तुमच्यासाठी ‘विंटर लाइफ-सेव्हर’ ठरू शकते!
थंडीच्या दिवसात हृदयविकाराचा धोका खूप वाढतो. अशावेळी खिशात ठेवलेली एक छोटी Aspirin गोळी प्रसंगी मोठे संकट टाळू शकते.
मात्र, ही गोळी आपत्कालीन परिस्थितीतच घ्यावी आणि कोणतीही शंका असल्यास डॉक्टरांशी तात्काळ संपर्क साधावा.
ही माहिती सार्वजनिक आरोग्यजागृतीसाठी आहे.
अॅस्पिरिन काही लोकांना सूट न देऊ शकते (उदा. अॅलर्जी, ब्लीडिंग डिसऑर्डर).
तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला सर्वोच्च महत्त्वाचा आहे.