2026 मधील पहिले चंद्रग्रहण कधी आणि कसे?
2026 वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण लवकरच अनुभवता येणार आहे. खगोलशास्त्रीय दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाणारे हे ग्रहण तब्बल 3 तास 27 मिनिटे चालणार असून, काही काळ चंद्र पूर्णपणे अंधारात जाणार आहे. त्यामुळे याला वर्षातील मोठ्या चंद्रग्रहणांपैकी एक मानले जात आहे.हिंदू पंचांगानुसार हे चंद्रग्रहण 3 आणि 4 मार्च 2026 दरम्यान होणार असून, याचा प्रभाव काही विशिष्ट भागांमध्ये स्पष्टपणे दिसणार आहे.
भारतातील कुठल्या भागात दिसणार चंद्रग्रहण?
हे चंद्रग्रहण संपूर्ण भारतात दिसणार नाही. मिळालेल्या माहितीनुसार, भारतातील ईशान्य भागातच हे ग्रहण स्पष्टपणे पाहता येणार आहे.विशेषतः खालील राज्यांमध्ये चंद्रग्रहण दिसण्याची शक्यता आहे –आसामअरुणाचल प्रदेशनागालँडमणिपूरमिझोरामपश्चिम बंगालचा ईशान्य भागया भागांतील नागरिकांना ग्रहण स्पष्टपणे अनुभवता येणार असून, इतर भागांमध्ये ते अंशतः किंवा अजिबात दिसणार नाही.
चंद्रग्रहणाची वेळ आणि कालावधी
चंद्रग्रहणाची सुरुवात पहाटे सुमारे 3:20 वाजता होणार असल्याची माहिती आहे.तर ग्रहणाची समाप्ती सायंकाळी 6:47 वाजता होईल.एकूण कालावधी पाहता, हे चंद्रग्रहण 3 तास 27 मिनिटे चालणार आहे.या काळात चंद्राचा प्रकाश हळूहळू कमी होत जाईल आणि काही वेळेस चंद्र पूर्णपणे अंधारात गेलेला दिसू शकतो.
चंद्रग्रहणादरम्यान काय बदल दिसू शकतात?
चंद्रग्रहणाच्या काळात चंद्राभोवती अनेक दृश्य बदल अनुभवता येतात.कधी चंद्रावर हलकी सावली, तर कधी पूर्ण अंधार अशा स्थिती निर्माण होतात.रात्री चंद्राचा प्रकाश कमी झाल्यामुळे अंधार जास्त जाणवतो.खगोलशास्त्रज्ञांसाठी हा काळ अभ्यासासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो, कारण या दरम्यान पृथ्वी, चंद्र आणि सूर्य यांच्यातील हालचाली स्पष्टपणे अभ्यासता येतात
सुतक काळ आणि धार्मिक दृष्टिकोन
भारतीय संस्कृतीमध्ये चंद्रग्रहणाशी सुतक काळ जोडला जातो.या चंद्रग्रहणासाठी सुतक काळ ग्रहणाच्या 9 तास आधी सुरू होणार असल्याचे सांगितले जाते.या काळात अनेक जण –शुभ कार्य टाळतातदेवपूजा करत नाहीतस्वयंपाक करणे टाळतातसुतक संपल्यानंतर घर स्वच्छ करणे, भांडी-कपडे धुणे अशा परंपरा अनेक ठिकाणी पाळल्या जातात.
वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून चंद्रग्रहणाचे महत्त्व
धार्मिक बाबींव्यतिरिक्त, चंद्रग्रहणाचा वैज्ञानिक दृष्टिकोनातूनही मोठा अभ्यास केला जातो.या काळात पृथ्वीची सावली चंद्रावर कशी पडते, वातावरणातील बदल, प्रकाशाचे अपवर्तन यासारख्या अनेक गोष्टींचा अभ्यास केला जातो.शास्त्रज्ञांसाठी हा काळ संशोधनासाठी उपयुक्त ठरतो, त्यामुळे जगभरातील वेधशाळांमध्ये याकडे विशेष लक्ष दिले जाते.
2026 मधील मोठ्या खगोलीय घटनांपैकी एक
2026 मधील हे पहिले चंद्रग्रहण असल्यामुळे नागरिकांमध्ये याबाबत मोठी उत्सुकता पाहायला मिळत आहे.दीर्घ कालावधी, अंशतः पूर्ण अंधार आणि मर्यादित भागात दृश्यता या सर्व बाबी हे ग्रहण खास बनवतात.मात्र, हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, हे ग्रहण पूर्ण भारतात दिसणार नाही, तर ठरावीक भागांपुरतेच मर्यादित असेल.
Disclaimer(डिस्क्लेमर : वरील माहिती विविध सार्वजनिक व पंचांगातील उपलब्ध स्रोतांवर आधारित आहे. या माहितीच्या अचूकतेबाबत आम्ही कोणताही दावा करत नाही. तसेच अंधश्रद्धेला प्रोत्साहन देण्याचा आमचा उद्देश नाही.)