WhatsApp वर APAAR ID नावाचा नवा स्कॅम काय आहे?
सध्या WhatsApp वर एक नवीन आणि अत्यंत धोकादायक सायबर स्कॅम समोर आला आहे. या स्कॅममध्ये लोकांना त्यांच्या मुलाचा APAAR ID तयार झाल्याचा बनावट मेसेज पाठवला जात आहे. मेसेजमध्ये असा दावा केला जातो की, “तुमचा APAAR ID यशस्वीरित्या जनरेट झाला असून तो DigiLocker मध्ये उपलब्ध आहे. अधिक लाभ मिळवण्यासाठी आधारद्वारे ई-केवायसी पूर्ण करा.”
हा मेसेज खरा वाटावा असा तयार केला जातो आणि अनेक पालक यावर विश्वास ठेवतात. पण प्रत्यक्षात हा एक मोठा फसवणुकीचा प्रकार आहे. चुकीच्या लिंकवर क्लिक केल्यास तुमची वैयक्तिक माहिती चोरीला जाऊ शकते आणि बँक खाते रिकामे होण्याचा धोका निर्माण होतो.
आधार आणि ई-केवायसी विचारणे का धोकादायक आहे?
सायबर गुन्हेगारांना तुमचा आधार नंबर, ओटीपी आणि ई-केवायसी माहिती मिळाल्यास ते तुमच्या बँक खात्याशी जोडलेल्या सेवांमध्ये प्रवेश करू शकतात.यामुळे:
बँक खाते रिकामे होऊ शकते
डिजिटल वॉलेट हॅक होऊ शकतेकर्ज किंवा फसवे खाते उघडले जाऊ शकतेतुमची ओळख गैरवापरासाठी वापरली जाऊ शकते.
म्हणूनच कोणत्याही अज्ञात नंबरवरून आलेल्या मेसेजवर विश्वास ठेवू नये.
APAAR ID म्हणजे काय? (One Nation One Student ID)
APAAR ID म्हणजे Automated Permanent Academic Account Registry.हा भारत सरकारने विद्यार्थ्यांसाठी तयार केलेला एक डिजिटल ओळख क्रमांक आहे. याचा उद्देश विद्यार्थ्यांच्या सर्व शैक्षणिक नोंदी डिजिटली सुरक्षित ठेवणे हा आहे.
या आयडीमध्ये:
- शाळेची माहिती
2. मार्कशीटप्रमाणपत्रे
3. शैक्षणिक इतिहास
4. DigiLocker मध्ये सुरक्षित ठेवला जातो.
महत्वाची गोष्ट म्हणजे, हा आयडी फक्त शाळा किंवा अधिकृत सरकारी प्रक्रियेद्वारेच तयार होतो, WhatsApp मेसेजद्वारे नाही.
लोकांना APAAR ID न बनवता देखील मेसेज का येतो?
सायबर गुन्हेगार डेटा लीक किंवा सार्वजनिक डेटाबेसमधून मोबाईल नंबर मिळवतात.यानंतर हजारो लोकांना एकाच प्रकारचा बनावट मेसेज पाठवला जातो.
अनेक पालकांनी सांगितले आहे की त्यांनी कधीही APAAR ID साठी अर्ज केलेला नाही, तरीही त्यांना हा मेसेज आला. हेच सिद्ध करते की हा पूर्णपणे स्कॅम आहे.
अशा WhatsApp स्कॅमपासून कसे सुरक्षित राहावे?
सायबर फसवणूक टाळण्यासाठी खालील गोष्टी लक्षात ठेवा
- सरकारी सेवेशी संबंधित मेसेज अज्ञात नंबरवरून आला तर दुर्लक्ष करा.
2. कोणत्याही लिंकवर क्लिक करण्याआधी URL तपासा.
3. आधार नंबर, ओटीपी, बँक तपशील कधीही शेअर करू नका.
4. DigiLocker किंवा सरकारी वेबसाइट स्वतः उघडून तपासा.
5. शाळेशी संपर्क साधून माहिती कन्फर्म करा.
6. संशयास्पद मेसेज WhatsApp वर रिपोर्ट आणि ब्लॉक करा.
मेसेज खरा की खोटा हे कसे ओळखावे?
खरा APAAR ID असल्यास:तो थेट शाळेद्वारे तयार केला जातोपालकांची परवानगी घेतली जातेDigiLocker मध्ये अधिकृत डॉक्युमेंट दिसतेसरकारी पोर्टलवर नोंद असतेजर मेसेज WhatsApp किंवा SMS वरून आला आणि लिंक देण्यात आली असेल, तर तो 99% स्कॅम असतो.
जर तुम्ही आधीच लिंकवर क्लिक केली असेल तर काय करावे?
जर तुम्ही चुकीच्या लिंकवर क्लिक केले असेल किंवा माहिती दिली असेल तर त्वरित:बँक हेल्पलाईनवर संपर्क साधाखाते ब्लॉक किंवा फ्रिज करापासवर्ड आणि पिन बदलासायबर क्राइम पोर्टलवर तक्रार नोंदवा (cybercrime.gov.in)
पालक आणि विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचा इशारा
डिजिटल शिक्षणामुळे अनेक सुविधा मिळाल्या आहेत, पण त्याचबरोबर सायबर गुन्हेगारीही वाढली आहे. विशेषतः पालक आणि विद्यार्थ्यांना लक्ष्य करून स्कॅमर नवीन पद्धती शोधत आहेत.
म्हणूनच इंटरनेटवर कोणतीही माहिती शेअर करण्यापूर्वी दोनदा विचार करा आणि फक्त अधिकृत स्रोतांवरच विश्वास ठेवा.
WhatsApp वर येणारा APAAR ID मेसेज हा एक नवीन सायबर स्कॅम असून तो अत्यंत धोकादायक आहे. एका चुकीच्या क्लिकमुळे तुमचे बँक खाते रिकामे होऊ शकते आणि वैयक्तिक माहिती चोरीला जाऊ शकते.सतर्क राहा, लिंकवर क्लिक करू नका आणि सरकारी माहिती फक्त अधिकृत वेबसाइटवरूनच तपासा.