एप्रिल महिन्यात देशभरात जाणवलेला प्रचंड उष्मा अजूनही लोकांच्या लक्षात आहे. मात्र आता मे महिन्याबाबत काहीसा दिलासा देणारा अंदाज समोर आला आहे. भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, यंदा मे महिन्यात दिवसाचे तापमान तुलनेने कमी राहू शकते. तरीही, रात्रीच्या तापमानात वाढ होऊन उकाड्याचा त्रास अधिक जाणवू शकतो. त्यामुळे दिवसा थोडा आराम मिळाला तरी रात्री झोपेवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
मे महिन्यातील तापमानाचा ट्रेंड
हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार, महाराष्ट्रासह देशातील अनेक भागांमध्ये मे महिन्यात कमाल तापमान सरासरीइतके किंवा त्यापेक्षा कमी राहण्याची शक्यता आहे. याचे प्रमुख कारण म्हणजे ढगाळ वातावरण आणि काही भागांमध्ये होणारा प्री-मान्सून पाऊस. ढगांमुळे सूर्याची तीव्रता कमी होते आणि त्यामुळे तापमानात घट दिसून येते.परंतु दुसरीकडे, किमान तापमान म्हणजेच रात्रीचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याचा अंदाज आहे. यामुळे वातावरणात ओलावा वाढून उकाडा अधिक जाणवू शकतो. अशा परिस्थितीत शरीराला विश्रांती मिळणे कठीण होऊ शकते.
उष्णतेच्या लाटांमध्ये काय बदल होणार?
एप्रिलच्या अखेरीस महाराष्ट्र, मध्य भारत आणि उत्तर भारतात उष्णतेच्या लाटा मोठ्या प्रमाणावर जाणवत होत्या. मात्र मे महिन्याच्या सुरुवातीपासून या लाटांमध्ये काहीशी घट होण्याची शक्यता आहे. तरीही, काही भागांमध्ये विशेषतः मध्य महाराष्ट्रातील पट्ट्यात उष्णतेच्या लाटांचे प्रमाण सरासरीपेक्षा अधिक राहू शकते.धुळे, नंदुरबार, सांगली, कोल्हापूर या भागांमध्ये उष्णतेचा प्रभाव कायम राहू शकतो. त्यामुळे या भागातील नागरिकांनी उष्माघातापासून बचावासाठी आवश्यक ती काळजी घेणे गरजेचे आहे.
प्री-मान्सून पावसाचा जाणवेल प्रभाव
मे महिन्यात प्री-मान्सून पावसाचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे. विशेषतः दक्षिण भारतात वादळी पावसाचे प्रमाण वाढेल, ज्याचा परिणाम इतर भागांवरही होऊ शकतो. या पावसामुळे वातावरणात गारवा निर्माण होईल, परंतु त्याचवेळी आर्द्रतेत वाढ होऊन उकाडा अधिक जाणवेल.प्री-मान्सून पावसामुळे शेतीला काही प्रमाणात फायदा होऊ शकतो. तसेच पाण्याच्या टंचाईचा त्रास काही भागांमध्ये कमी होण्याची शक्यता आहे.
मान्सूनच्या आगमनाची शक्यता
हवामान विभागाच्या विस्तारित अंदाजानुसार, मे महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यात अंदमान-निकोबार बेटांवर मान्सून दाखल होऊ शकतो. सामान्यतः २२ मेच्या सुमारास मान्सून या भागात पोहोचतो. यंदा त्याच सुमारास किंवा थोडा लवकर आगमन होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.मान्सूनच्या आगमनासाठी हिंदी महासागरातील वाऱ्यांचा वेग आणि दिशा महत्त्वाची भूमिका बजावतात. जर हे अनुकूल राहिले, तर केरळमध्येही मान्सून वेळेत किंवा किंचित लवकर पोहोचू शकतो.
महाराष्ट्रात काय आहे परिस्थिती?
महाराष्ट्रात कोकण, मराठवाडा आणि दक्षिण मध्य भाग वगळता इतर ठिकाणी कमाल तापमान कमी राहण्याची शक्यता आहे. विदर्भात मात्र उष्णतेचा प्रभाव काही प्रमाणात कायम राहू शकतो. किमान तापमान वाढल्यामुळे राज्यातील अनेक भागांमध्ये रात्री उकाडा वाढेल.पुण्यासारख्या शहरांमध्ये दिवसा तुलनेने कमी तापमान असले तरी रात्री घाम येणे, अस्वस्थता जाणवणे यासारख्या समस्या वाढू शकतात.
नागरिकांनी कोणती घ्यावी काळजी?
उन्हाचा कडाका कमी झाला तरी उकाड्यामुळे होणारा त्रास टाळण्यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे. दिवसातून भरपूर पाणी पिणे, हलके आणि सैल कपडे घालणे, तसेच शक्यतो दुपारच्या वेळेत बाहेर जाणे टाळणे हे उपाय उपयोगी ठरतात.रात्री चांगली झोप मिळावी यासाठी खोली हवेशीर ठेवणे, पंखा किंवा कूलरचा योग्य वापर करणे, आणि झोपण्यापूर्वी थंड पाण्याने आंघोळ करणे यासारख्या सवयी मदत करू शकतात.
एकूणच, मे महिन्यात दिवसाच्या तापमानात काहीसा दिलासा मिळणार असला तरी रात्रीच्या उकाड्यामुळे नागरिकांना त्रास सहन करावा लागू शकतो. प्री-मान्सून पावसामुळे वातावरणात बदल होईल आणि मान्सूनच्या आगमनाचे संकेतही मिळू लागतील. त्यामुळे हवामानातील या बदलांना लक्षात घेऊन योग्य ती तयारी करणे आवश्यक आहे.
may-2026-weather-update-india-heat-relief-night-humidity-monsoon-arrival