भारत-पाकिस्तान राजकीय आणि क्रीडा तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आयसीसी आगामी स्पर्धा न्यूट्रल ठिकाणी आयोजित करण्याच्या तयारीत; चॅम्पियन ट्रॉफी 2029 आणि वर्ल्डकप 2031 वर होऊ शकतो परिणाम
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सामना हा नेहमीच सर्वाधिक चर्चेचा आणि प्रेक्षकांचे लक्ष वेधणारा असतो. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून दोन्ही देशांमधील राजकीय आणि सुरक्षा कारणांमुळे क्रिकेट संबंधांवर मोठा परिणाम झाला आहे. आता या पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (ICC) आगामी मोठ्या स्पर्धांच्या आयोजनाबाबत महत्त्वाचा निर्णय घेण्याच्या तयारीत असल्याची माहिती समोर आली आहे.
भारत-पाक सामना आणि वादाची पार्श्वभूमी
अलीकडेच झालेल्या आयसीसी स्पर्धेदरम्यान भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ आणि पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ यांच्यातील सामना होणार की नाही, याबाबत मोठा संभ्रम निर्माण झाला होता. सुरुवातीला पाकिस्तानने भारताविरुद्ध खेळण्याबाबत अनिश्चितता दर्शवली होती. त्याचप्रमाणे काही आशियाई क्रिकेट बोर्डांनीही सहभागाबाबत साशंक भूमिका घेतली होती.
आयसीसीने मध्यस्थी करत दोन्ही देशांमध्ये संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला. अखेरीस सामना नियोजित वेळेनुसार पार पडला आणि भारताने शानदार कामगिरी करत पाकिस्तानवर 61 धावांनी विजय मिळवला. मात्र, या घटनेने भविष्यातील स्पर्धांच्या आयोजनाबाबत मोठे प्रश्न निर्माण केले आहेत.
न्यूट्रल ठिकाणी सामने आयोजित करण्याचा प्रस्ताव
मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे आयसीसीने आगामी स्पर्धा न्यूट्रल ठिकाणी आयोजित करण्याचा विचार सुरू केला आहे. यामध्ये विशेषतः आयसीसी चॅम्पियन ट्रॉफी 2029 आणि आयसीसी क्रिकेट वर्ल्ड कप 2031 या प्रमुख स्पर्धांचा समावेश आहे.
या निर्णयामागे मुख्य कारण म्हणजे दोन्ही देश एकमेकांच्या देशात जाऊन खेळण्यास तयार नसणे. त्यामुळे स्पर्धांचे आयोजन दुबई, इंग्लंड किंवा ऑस्ट्रेलिया यांसारख्या तटस्थ देशांमध्ये करण्याचा पर्याय आयसीसी विचारात घेत आहे.
भारत-पाक क्रिकेट संबंधांवर दीर्घकालीन परिणामभारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील द्विपक्षीय मालिका गेल्या अनेक वर्षांपासून बंद आहेत. दोन्ही संघ फक्त आयसीसी आणि आशिया कपसारख्या बहुराष्ट्रीय स्पर्धांमध्येच एकमेकांविरुद्ध खेळतात. या तणावामुळे क्रिकेटप्रेमींना नियमितपणे भारत-पाक सामने पाहण्याची संधी मिळत नाही.
जर आयसीसीने न्यूट्रल व्हेन्यूचा निर्णय कायम ठेवला, तर भविष्यातील सर्व मोठ्या स्पर्धांमध्ये भारत-पाक सामने तिसऱ्या देशातच खेळवले जातील. यामुळे आयोजन खर्च वाढण्याची शक्यता आहे, तसेच यजमान देशांच्या महसुलावरही परिणाम होऊ शकतो.
आयसीसीसमोर आर्थिक आणि व्यवस्थापनाचे आव्हान
भारत-पाक सामना हा आयसीसीसाठी सर्वात मोठा महसूल स्रोत मानला जातो. या सामन्यामुळे टीव्ही रेटिंग्स, जाहिराती आणि प्रायोजकांकडून मोठ्या प्रमाणावर उत्पन्न मिळते. त्यामुळे आयसीसीसाठी या सामन्याचे आयोजन सुरक्षित आणि सुरळीत पार पडणे अत्यंत महत्त्वाचे असते.
जर राजकीय कारणांमुळे सामने रद्द झाले किंवा स्थलांतरित करावे लागले, तर आयसीसीला आर्थिक नुकसान सहन करावे लागू शकते. त्यामुळेच आयसीसी भविष्यातील स्पर्धांसाठी बॅकअप योजना तयार करत आहे.
आशियाई क्रिकेटवर संभाव्य परिणाम
भारत, पाकिस्तान आणि बांगलादेश यांसारख्या आशियाई देशांमध्ये क्रिकेट अत्यंत लोकप्रिय आहे. मात्र, राजकीय तणावामुळे या देशांमध्ये स्पर्धांचे आयोजन करणे अधिक कठीण होत चालले आहे. यामुळे आशियाई क्रिकेट बोर्डांनाही त्यांच्या रणनीतीत बदल करावा लागू शकतो.
भविष्यात आयसीसी स्पर्धांचे आयोजन अधिक स्थिर आणि सुरक्षित देशांमध्ये करण्यावर भर दिला जाऊ शकतो. यामुळे आशियाई देशांमध्ये होणाऱ्या स्पर्धांची संख्या कमी होण्याची शक्यता आहे.
पुढील काळात काय होऊ शकते?
सध्याची परिस्थिती पाहता, आयसीसी लवकरच याबाबत अंतिम निर्णय घेण्याची शक्यता आहे. जर न्यूट्रल व्हेन्यूचा प्रस्ताव मंजूर झाला, तर भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सर्व आयसीसी सामने तटस्थ ठिकाणी आयोजित केले जातील.हा निर्णय क्रिकेटच्या जागतिक स्वरूपावर मोठा परिणाम करू शकतो. तसेच भविष्यातील स्पर्धांच्या आयोजनावर आणि क्रिकेटच्या लोकप्रियतेवरही त्याचा प्रभाव पडण्याची शक्यता आहे.
भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील क्रिकेट सामने हे नेहमीच रोमांचक आणि ऐतिहासिक ठरले आहेत. मात्र, सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीमुळे आयसीसीला मोठे निर्णय घ्यावे लागत आहेत. न्यूट्रल ठिकाणी स्पर्धा आयोजित करण्याचा निर्णय घेतल्यास तो क्रिकेटच्या भविष्यासाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो.
क्रिकेटप्रेमी आता आयसीसीच्या अंतिम निर्णयाकडे लक्ष ठेवून आहेत. आगामी काळात क्रिकेटचे आयोजन कसे होईल आणि भारत-पाक सामने कुठे खेळवले जातील, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरणार आहे.
⁴