डिजिटल प्रवासाचा नवा अध्याय
महानगर परिवहन महामंडळाने (पीएमपी) सुरू केलेले ‘आपली पीएमपी मोबाइल ॲप’ हे शहरातील सार्वजनिक वाहतुकीत मोठा बदल घडवून आणणारे डिजिटल पाऊल ठरत आहे. ऑगस्ट 2024 मध्ये सुरू झालेल्या या ॲपमुळे प्रवाशांना रिअल-टाइम बस ट्रॅकिंग, ऑनलाइन तिकीट बुकिंग, पास व्यवस्थापन आणि मार्गदर्शन अशा आधुनिक सुविधा मिळत आहेत. सुरुवातीला ॲप डाउनलोड करणाऱ्यांची संख्या कमी होती, पण वापरण्यास सोपे आणि वेळ वाचवणारे असल्यामुळे पुणेकरांनी याला मोठ्या प्रमाणावर प्रतिसाद दिला आहे.
रिअल-टाइम बस ट्रॅकिंग आणि रूट मार्गदर्शन
या ॲपमधील सर्वात उपयुक्त वैशिष्ट्य म्हणजे रिअल-टाइम बस ट्रॅकिंग. प्रवाशांना त्यांच्या बस थांब्यावर किती वेळात येणार आहे, कोणत्या मार्गावर आहे आणि प्रवास किती वेळात पूर्ण होईल याची अचूक माहिती मिळते. यामुळे थांब्यावर अनावश्यक प्रतीक्षा टाळता येते आणि प्रवासाचे नियोजन अधिक सोपे होते. विद्यार्थ्यांपासून ते ऑफिसला जाणाऱ्या कर्मचाऱ्यांपर्यंत सर्वांसाठी ही सुविधा खूप फायदेशीर ठरत आहे.
ऑनलाइन तिकीट बुकिंग आणि पास सुविधा
‘आपली पीएमपी’ ॲपमुळे प्रवाशांना ऑनलाइन तिकीट काढण्याची आणि मासिक पास घेण्याची सुविधा उपलब्ध झाली आहे. बसमध्ये कंडक्टरकडे पैसे देण्याची गरज नसून मोबाईलवरच तिकीट काढता येते. यामुळे सुट्ट्या पैशांचा त्रास कमी झाला असून, रांगेत उभे राहण्याचा वेळही वाचतो. सध्या दररोज सुमारे एक लाख प्रवासी ॲपवरून तिकीट घेत आहेत आणि 20 ते 25 हजार प्रवासी पास खरेदी करत आहेत. डिजिटल व्यवहारांकडे प्रवाशांचा वाढता कल दिसून येतो.
पीएमपी प्रशासनालाही मोठा फायदा
हा डिजिटल उपक्रम फक्त प्रवाशांसाठीच नव्हे तर पीएमपी प्रशासनासाठीही फायदेशीर ठरला आहे. 2025 मध्ये ॲपद्वारे सुमारे चार कोटी प्रवाशांनी तिकीट खरेदी केली असून त्यातून 86 कोटी रुपयांहून अधिक उत्पन्न मिळाले आहे. विशेषतः उन्हाळी सुट्टीच्या काळात, जून आणि जुलै महिन्यात प्रवाशांची संख्या आणि उत्पन्नात मोठी वाढ झाली. जुलै 2025 मध्ये विक्रमी 38 लाखांहून अधिक प्रवाशांनी ॲपचा वापर केला आणि 9 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त उत्पन्न नोंदवले गेले.—
प्रवाशांचा वाढता डिजिटल कल
मोबाइल ॲपच्या वापरामुळे पुणेकरांमध्ये डिजिटल व्यवहारांचा स्वीकार वाढताना दिसतो. वेळेची बचत, सुरक्षित पेमेंट, सुट्ट्या पैशांचा त्रास नाही आणि प्रवास अधिक सुलभ होणे—या कारणांमुळे प्रवासी मोठ्या प्रमाणावर ॲपकडे वळले आहेत. सध्या या ॲपचे डाउनलोड 25 लाखांच्या पुढे गेले असून आयफोन वापरणाऱ्यांची संख्याही दोन लाखांपेक्षा जास्त आहे. ही आकडेवारी पुणेकरांच्या डिजिटल सवयींचे स्पष्ट चित्र दाखवते.
स्मार्ट शहराकडे एक पाऊल पुढे
स्मार्ट सिटी संकल्पनेत सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचे डिजिटलीकरण महत्त्वाचे मानले जाते. ‘आपली पीएमपी’ ॲपमुळे पुणे शहर स्मार्ट पायाभूत सुविधांकडे एक पाऊल पुढे गेले आहे. भविष्यात या ॲपमध्ये आणखी सुविधा जोडण्याची शक्यता आहे, जसे की प्रवासी फीडबॅक सिस्टम, स्मार्ट कार्ड एकत्रीकरण आणि प्रवासाच्या आकडेवारीवर आधारित मार्ग सुधारणा. यामुळे सार्वजनिक वाहतूक अधिक कार्यक्षम, पारदर्शक आणि प्रवासी-केंद्रित होईल.-
‘आपली पीएमपी मोबाइल ॲप’ हे पुणेकरांसाठी सार्वजनिक वाहतुकीचा अनुभव पूर्णपणे बदलणारे डिजिटल साधन ठरत आहे. रिअल-टाइम बस ट्रॅकिंग, ऑनलाइन तिकीट आणि पास सुविधा, वेळेची बचत आणि सुरक्षित पेमेंट यामुळे प्रवाशांना मोठा फायदा झाला आहे. त्याचबरोबर पीएमपी प्रशासनालाही उत्पन्न वाढवण्यास आणि सेवा सुधारण्यास मदत झाली आहे. भविष्यात या ॲपमध्ये आणखी स्मार्ट सुविधा आल्यास पुणे शहरातील सार्वजनिक वाहतूक अधिक आधुनिक आणि सोयीस्कर होण्याची शक्यता आहे.
‘आपली पीएमपी मोबाइल ॲप’ हे पुणेकरांसाठी सार्वजनिक वाहतुकीचा अनुभव पूर्णपणे बदलणारे डिजिटल साधन ठरत आहे. रिअल-टाइम बस ट्रॅकिंग, ऑनलाइन तिकीट आणि पास सुविधा, वेळेची बचत आणि सुरक्षित पेमेंट यामुळे प्रवाशांना मोठा फायदा झाला आहे. त्याचबरोबर पीएमपी प्रशासनालाही उत्पन्न वाढवण्यास आणि सेवा सुधारण्यास मदत झाली आहे. भविष्यात या ॲपमध्ये आणखी स्मार्ट सुविधा आल्यास पुणे शहरातील सार्वजनिक वाहतूक अधिक आधुनिक आणि सोयीस्कर होण्याची शक्यता आहे.