UPSC चा मोठा निर्णय! आता पूर्व परीक्षेनंतर लगेच प्रसिद्ध होणार तात्पुरती उत्तरतालिका; उमेदवारांना मिळणार हरकतीची संधी
नवी दिल्ली | 6 ऑक्टोबर 2025 संघ लोकसेवा आयोगाने (UPSC) आपल्या परीक्षा प्रक्रियेत एक महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आता नागरी सेवा पूर्व परीक्षा (Civil Services Preliminary Exam) झाल्यानंतर लगेचच तात्पुरती उत्तरतालिका (Provisional Answer Key) प्रसिद्ध केली जाईल. या निर्णयामुळे लाखो उमेदवारांना त्यांच्या उत्तरांची पडताळणी करता येईल तसेच उत्तरतालिकेवरील आक्षेप नोंदवण्याची संधीही मिळणार आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानंतर घेतला निर्णय
सर्वोच्च न्यायालयात दाखल झालेल्या एका याचिकेच्या पार्श्वभूमीवर UPSC ने हा निर्णय घेतला आहे. याआधी आयोगाची परंपरा अशी होती की पूर्ण परीक्षा प्रक्रिया संपेपर्यंत उत्तरतालिका जाहीर केली जात नव्हती. म्हणजेच, अंतिम निकाल घोषित झाल्यानंतरच उत्तरतालिका, गुण आणि कट-ऑफ प्रसिद्ध केले जात होते. या पारंपरिक प्रक्रियेमुळे उमेदवारांना त्यांच्या कामगिरीबद्दल त्वरित माहिती मिळत नसे.
मात्र, नवीन धोरणानुसार, आता परीक्षा संपल्यानंतर थोड्याच वेळात उत्तरतालिका जाहीर केली जाईल आणि उमेदवारांना तिच्यावर हरकती नोंदवण्याची संधी मिळेल.
उमेदवारांना मिळणार पारदर्शकता आणि आत्मपरीक्षणाची संधी
UPSC च्या या निर्णयामुळे परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता (Transparency) वाढणार आहे. उमेदवारांना त्यांच्या कामगिरीचे विश्लेषण करून पुढील तयारी सुधारण्यास मदत होईल. आयोगाने स्पष्ट केले आहे की प्रत्येक आक्षेपासोबत किमान तीन प्रामाणिक स्रोतांचा उल्लेख करणे बंधनकारक असेल.
आयोगाला सादर केलेल्या पुराव्यांची सत्यता तपासण्याचा व अंतिम निर्णय घेण्याचा अधिकार UPSC कडेच राहील.
विषय तज्ञ समिती करेल पुनरावलोकन
उमेदवारांकडून आलेले सर्व आक्षेप आणि पुरावे विषय तज्ञांच्या समितीकडे पाठवले जातील. ही समिती प्रत्येक हरकतीचे पुनरावलोकन करून अंतिम उत्तरतालिका तयार करेल. या अंतिम उत्तरतालिकेच्या आधारेच परीक्षेचे निकाल जाहीर केले जातील. त्यामुळे निकाल अधिक अचूक आणि विश्वासार्ह होण्याची अपेक्षा आहे.
आयोगाच्या प्रतिज्ञापत्रातील महत्त्वाची माहिती
UPSC ने न्यायालयात दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात स्पष्ट केले आहे की हा निर्णय विचारपूर्वक व पारदर्शकतेच्या दृष्टीने घेतला गेला आहे. आयोगाने हेही नमूद केले की ही प्रक्रिया भविष्यातील सर्व परीक्षांसाठी लागू होईल, ज्यामुळे उमेदवारांच्या तक्रारींचे जलद आणि न्याय्य निराकरण होईल.
UPSC च्या या बदलामुळे नागरी सेवा परीक्षेत नवीन युगाची सुरुवात झाली आहे. आता उमेदवारांना परीक्षेनंतर लगेचच त्यांच्या उत्तरांची पडताळणी करण्याची व शंका निरसनाची संधी मिळणार आहे. हा निर्णय पारदर्शकतेच्या दिशेने उचललेले एक स्वागतार्ह पाऊल ठरणार आहे.