Wi-Fi मधून हॅकर्सचा धोका — सुरक्षिततेसाठी जाणून घ्या प्रभावी टिप्स!

तुम्हाला माहिती आहे का — फक्त सार्वजनिक Wi-Fi नव्हे, घरातील Wi-Fi नेटवर्कही हॅकर्सचा लक्ष्य बनू शकते. स्कॅमर्स आणि सायबर गुन्हेगार तुमच्या नेटवर्कमध्ये घुसण्यासाठी विविध मार्ग वापरतात. त्यामुळे काही सोपा पण प्रभावी सुरक्षात्मक निर्णय घेऊन तुम्ही तुमच्या कनेक्शनला सुरक्षित ठेवू शकता. खालील टिप्स फॉलो केल्यास हॅकर्सपासून बचाव करता येईल.

१. राउटर बंद ठेवा — जेव्हा घरात नसता

घराबाहेर असताना किंवा दीर्घकाळ अनुपस्थित असताना Wi-Fi राउटर बंद करा. कधी कधी अनावश्यकपणे चालू असलेला राउटर हे हॅकिंगसाठी एक सोपी संधी बनते.

२. फायरवॉल चालू ठेवा

आपल्या राउटरमध्ये असलेल्या नेटवर्क फायरवॉलला सक्रिय ठेवा. हे बाह्य हल्ल्यांपासून प्राथमिक संरक्षण प्रदान करते. राउटर सेटिंग्जमध्ये जाऊन फायरवॉल सक्षम करून ठेवा.

३. डीफॉल्ट युजरनेम व पासवर्ड बदलाः मजबूत पासवर्ड वापरा

डिफॉल्ट लॉगिन नाव व पासवर्ड सोपे असतात — हाच हॅकर्सचा पहिला प्रयत्न असतो. राउटरचे अॅडमिन युजरनेम व पासवर्ड तातडीने बदला, आणि एक मजबूत पासवर्ड सेट करा (किमान 12 वर्ण, अक्षरे, अंक व विशेष चिन्हे मिसळून).

४. वायरलेस एन्क्रिप्शन सक्रिय ठेवा (WPA2/WPA3)

डेटा एन्क्रिप्शन हे सर्वात महत्त्वाचे पाऊल आहे. तुमच्या राउटरमध्ये WPA2 किमवा शक्य असल्यास WPA3 एन्क्रिप्शन सक्षम करा. जुने डिव्हाइसेस समर्थन नसेल तर त्या डिव्हाइसेसचे विचार करा — सुरक्षिततेसाठी अपडेट किंवा बदली विनंती करा.

५. SSID (नेटवर्क नाव) लपवा किंवा बदलाः डीफॉल्ट नाव टाळा

राउटरचे डिफॉल्ट SSID ठेवू नका. ते उत्पादनाचे नाव/मॉडेल दाखवते आणि हॅकर्सला उपयुक्त माहिती देते. SSID बदलून काही ओळखीचे न ठेवता ठेवा; तसेच पाहिजे असल्यास SSID प्रचार (SSID broadcast) बंद करून नेटवर्क सूचीपासून लपवा.

६. नियमित फर्मवेअर अपडेट करा

राउटरमधील सुरक्षा दोष (vulnerabilities) दूर करण्यासाठी निर्मात्याकडून येणारे फर्मवेअर अपडेट्स वेळवर इंस्टॉल करा. अपडेट केलेला राउटर अधिक सुरक्षित राहतो.

७. गेस्ट नेटवर्क (Guest Network) वापरा

अतिथी/निवडणूक/असणाऱ्या पाहुण्यांसाठी वेगळे Guest नेटवर्क वापरा — मुख्य नेटवर्कच्या पासवर्ड व संसाधनांपासून वेगळे ठेवा. Guest नेटवर्कवर महत्त्वाच्या उपकरणांचा प्रवेश देऊ नका.

८. MAC अ‍ॅड्रेस फिल्टरिंग व डिव्हाइस मॉनिटरिंग

राउटरमध्ये MAC अ‍ॅड्रेस फिल्टरिंग सक्षम करून फक्त ओळखीच्या उपकरणांना कनेक्ट होऊ द्या. तसेच कनेक्टेड डिव्हाइसचा काळजीपूर्वक आढावा घ्या — अनोळखी उपकरणे दिसली तर ताबडतोब ब्लॉक करा.

९. सार्वजनिक Wi-Fi वर संवेदनशील व्यवहार टाळा

काही वेळा बाहेर सार्वजनिक Wi-Fi वापरताना बँकिंग, पेमेंट्स व संवेदनशील लॉगिन टाकू नका. जर करायलाच हवे असेल तर VPN वापरा ज्यामुळे तुमचा ट्रॅफिक एन्क्रिप्ट होतो.

१०. दोन-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन (2FA) वापरा

जिथे शक्य असेल तिथे तुमच्या खात्यांसाठी 2FA ऑन करा — त्यामुळे पासवर्ड चोरी झाल्यासही खातं सुरक्षित राहते.

Wi-Fi सुरक्षितता साधी व सातत्यपूर्ण कृतीने खूप सुधारता येते. राउटरचे डीफॉल्ट सेटिंग्ज बदला, एन्क्रिप्शन सक्षम ठेवा, फर्मवेअर अपडेट करा आणि अनोळखी कनेक्शन्सवर जागरूक रहा — हे काही प्राथमिक पण अत्यंत प्रभावी पावलं आहेत. तुमच्या कुटुंबाचे डेटा आणि गोपनीयता सुरक्षित ठेवायची असेल तर आजच या टिप्स अमलात आणा.