गेल्या वर्षभरात 45% पेक्षा अधिक परतावा देणाऱ्या चांदीत आता नफा बुक करायचा की गुंतवणूक कायम ठेवायची? वाढीमागची कारणे, जोखीम आणि तज्ज्ञांचा सल्ला सविस्तर जाणून घ्या.
चांदीने गाठला ऐतिहासिक उच्चांक
मौल्यवान धातूंच्या बाजारात चांदीने नवा इतिहास रचला आहे. गेल्या काही आठवड्यांपासून चांदीच्या किमतींमध्ये सातत्याने वाढ होत असून MCX वर चांदीने प्रति किलो 3 लाख रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे. विशेष म्हणजे, केवळ एका आठवड्यातच सुमारे 35 हजार रुपयांची झपाट्याने वाढ पाहायला मिळाली. या जोरदार तेजीमुळे गुंतवणूकदारांचे लक्ष पुन्हा एकदा चांदीकडे वळले आहे.
गेल्या वर्षातील जबरदस्त परतावा
2025 हे वर्ष सोन्याबरोबरच चांदीसाठीही अत्यंत फायदेशीर ठरले आहे. गेल्या एक वर्षात चांदीने गुंतवणूकदारांना 45 टक्क्यांहून अधिक परतावा दिला आहे. पारंपरिक सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सोन्यानंतर आता चांदीनेही मजबूत पर्याय म्हणून आपली ओळख निर्माण केली आहे. त्यामुळे लघु तसेच मोठ्या गुंतवणूकदारांनी चांदीत गुंतवणूक वाढवली आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील स्थिती
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कॉमेक्स मार्केटमध्ये चांदीने 93 डॉलर प्रति औंसचा उच्चांक गाठला होता. सध्या ती सुमारे 88 डॉलर प्रति औंसच्या आसपास व्यवहार करत आहे. (1 औंस = सुमारे 28.5 ग्रॅम). ही वाढ केवळ सट्टेबाजीमुळे झालेली नसून, त्यामागे अनेक मूलभूत कारणे आहेत, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
चांदीच्या वाढीमागची प्रमुख कारणे-
चांदीची मागणी केवळ दागिन्यांपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. आज चांदीचा वापर मोठ्या प्रमाणावर औद्योगिक क्षेत्रात होत आहे.
AI तंत्रज्ञान, इलेक्ट्रिक वाहने, सौर पॅनेल, 5G नेटवर्क, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ग्रीन एनर्जी प्रकल्पांमध्ये चांदीचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. जागतिक स्तरावर ग्रीन एनर्जी क्षेत्रातील स्पर्धा वाढल्यामुळे चांदीची औद्योगिक मागणी अधिक मजबूत झाली आहे.
याशिवाय भू-राजकीय तणाव, विशेषतः मध्यपूर्वेतील अनिश्चितता, कमकुवत होत असलेला डॉलर आणि अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून संभाव्य व्याजदर कपातीचे संकेत यामुळेही मौल्यवान धातूंना आधार मिळत आहे.
पुरवठ्याच्या अडचणी आणि किंमत दबाव
चांदीच्या खाणकाम आणि शुद्धीकरण प्रक्रियेत निर्माण झालेल्या अडचणींमुळे पुरवठा मर्यादित राहिला आहे. याचा थेट परिणाम किमतींवर दिसून येतो. सध्या गोल्ड-सिल्व्हर रेशो सुमारे 80 च्या आसपास आहे, जो दर्शवतो की सोन्याच्या तुलनेत चांदी अजूनही तुलनेने स्वस्त आहे. याच कारणामुळे अनेक मोठे गुंतवणूकदार सोन्यातील काही गुंतवणूक काढून चांदीकडे वळताना दिसत आहेत
नफा वसुलीचा धोका वाढतोय का?
वेगवान वाढीनंतर बाजारात काही सत्रांमध्ये नफा वसुली दिसून आली आहे. चांदीच्या किमती इतक्या जलद वाढल्यानंतर अल्पकालीन घसरण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदारांसमोर प्रश्न उभा राहिला आहे – हीच योग्य वेळ आहे का गुंतवणूक काढण्याची?
तज्ज्ञांचा सल्ला काय आहे?
जेएम फायनान्शियल सर्व्हिसेस लिमिटेडचे ईबीजी – कमोडिटी अँड करन्सी रिसर्चचे उपाध्यक्ष प्रणव मेर यांच्या मते, “इतक्या वेगवान वाढीनंतर संपूर्ण गुंतवणूक काढण्याऐवजी ‘होल्ड’ करणे किंवा आंशिक नफा बुक करणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल.”त्यांच्या मते, MCX वर चांदीसाठी 2.80 लाख ते 2.85 लाख रुपये प्रति किलो हा मजबूत सपोर्ट झोन आहे. तर 3.10 लाख ते 3.20 लाख रुपये प्रति किलो हा महत्त्वाचा रेझिस्टन्स झोन मानला जातो. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कॉमेक्सवर 100 डॉलर प्रति औंसचा स्तर तुटल्यास पुढील काळात आणखी तेजी पाहायला मिळू शकते. मात्र, या पातळीवर अस्थिरतेचा धोका देखील वाढू शकतो.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे?
चांदी दीर्घकालीन दृष्टीने मजबूत मूलभूत घटकांवर आधारित आहे. औद्योगिक मागणी आणि जागतिक आर्थिक परिस्थिती पाहता दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी चांदी आकर्षक ठरू शकते. मात्र, अल्पकालीन गुंतवणूकदारांनी किंमत चढ-उतार लक्षात घेऊन सावध भूमिका घेणे आवश्यक आहे.
चांदीने नवा विक्रम प्रस्थापित केला असला तरी, ही पूर्णपणे गुंतवणूक काढण्याची वेळ आहे असे ठामपणे म्हणता येणार नाही. आंशिक नफा बुक करणे, उर्वरित गुंतवणूक ‘होल्ड’ ठेवणे आणि बाजारातील हालचालींवर लक्ष ठेवणे ही सध्या अधिक संतुलित रणनीती ठरू शकते.