पुणे विमानतळावर शुक्रवारी घडलेली एक घटना प्रवासी सुरक्षेच्या दृष्टीने अनेक प्रश्न निर्माण करणारी ठरली. पुणे ते जयपूर जाणारे विमान धावपट्टीवर वेग घेत असतानाच अचानक समोर आलेल्या एका कुत्र्यामुळे वैमानिकांना तातडीने ‘रिजेक्टेड टेकऑफ’ करावा लागला. काही क्षणांचा हा प्रसंग असला तरी, त्याने विमानातील प्रवाशांच्या मनात भीती आणि संभ्रम निर्माण केला.
उड्डाणाच्या अगदी क्षणी घडला प्रकार
एअर इंडिया एक्स्प्रेसचे आयएक्स २४५८ हे विमान दुपारी सुमारे सव्वातीन वाजता पुण्याहून जयपूरकडे रवाना होणार होते. सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर विमानाला उड्डाणाची परवानगी मिळाली आणि विमानाने धावपट्टीवर वेग पकडण्यास सुरुवात केली. प्रवासी त्यांच्या गंतव्याच्या दिशेने जाण्यासाठी सज्ज होते, तेवढ्यात एक अनपेक्षित अडथळा समोर आला.
हवाई वाहतूक नियंत्रण कक्षाकडून (ATC) वैमानिकांना तातडीची सूचना मिळाली की धावपट्टीवर एक कुत्रा धावत आहे. ही माहिती मिळताच वैमानिकांनी क्षणाचाही विलंब न करता अत्यंत दक्षतेने विमान थांबवले.
प्रवाशांमध्ये निर्माण झाला तणाव
विमान अचानक थांबल्यामुळे अनेक प्रवासी घाबरले. काही क्षण काय घडले हे कुणालाही समजत नव्हते. विमानातील वातावरणात गोंधळ आणि भीतीची भावना पसरली होती. नंतर वैमानिकांनी स्पष्ट केले की, प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठीच हा निर्णय घेण्यात आला.
सुदैवाने, या घटनेत कोणतीही दुखापत किंवा जीवितहानी झाली नाही. काही वेळानंतर परिस्थिती नियंत्रणात आली आणि विमान पुन्हा टर्मिनलकडे नेण्यात आले. सुमारे एका तासाच्या विलंबानंतर, संध्याकाळी ४:२७ वाजता विमानाने पुन्हा उड्डाण घेतले.
वारंवार घडणाऱ्या घटना – उपाय अपुरे?
ही घटना पहिल्यांदाच घडलेली नाही. याआधीही अनेक वेळा पुणे विमानतळावर धावपट्टीवर कुत्रे, पक्षी किंवा इतर प्राणी आढळल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. काही महिन्यांपूर्वी एका विमानाच्या इंजिनाला पक्षी धडकला होता, तर एका वेळी लँडिंगसाठी येणाऱ्या विमानाला हवेतच फिरावे लागले होते.
अशा घटनांनंतर प्रशासनाने कुंपण दुरुस्ती, गस्त वाढवणे, प्राणी पकडण्यासाठी पथके नियुक्त करणे अशा उपाययोजना केल्याचा दावा केला होता. मात्र, ताज्या घटनेमुळे या उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी होत नसल्याचे दिसून येते.
सुरक्षेबाबत गंभीर प्रश्नपुणे विमानतळाची धावपट्टी हवाई दलाच्या अखत्यारित येते. या घटनेनंतर संबंधित अधिकाऱ्यांकडून स्पष्ट माहिती मिळण्यातही अडचणी आल्या. त्यामुळे प्रवासी सुरक्षेबाबत समन्वयाचा अभाव आणि जबाबदारी टाळण्याचा प्रकार असल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.
विमानतळासारख्या अतिसंवेदनशील ठिकाणी अशा प्रकारे प्राणी सहजपणे प्रवेश करणे ही गंभीर बाब आहे. भविष्यात मोठी दुर्घटना टाळायची असेल, तर केवळ कागदी उपाययोजना नव्हे, तर प्रत्यक्ष आणि कठोर अंमलबजावणी आवश्यक आहे.
मानवतेचा आणि सुरक्षेचा समतोलया घटनेत एक महत्त्वाचा मानवी पैलूही दिसून येतो. एकीकडे प्रवाशांची सुरक्षा सर्वात महत्त्वाची असली, तरी दुसरीकडे भटक्या प्राण्यांच्या व्यवस्थापनाचा प्रश्नही तितकाच गंभीर आहे. शहरातील वाढत्या नागरीकरणामुळे प्राण्यांचे निवासस्थान कमी होत आहे आणि ते अशा संवेदनशील भागात पोहोचत आहेत.
यासाठी स्थानिक प्रशासन, विमानतळ प्राधिकरण आणि प्राणी संरक्षण संस्था यांनी एकत्र येऊन दीर्घकालीन उपाय शोधणे गरजेचे आहे.निष्कर्षपुणे विमानतळावरील ही घटना एक इशारा आहे – केवळ सुदैवावर अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते. वेळेवर घेतलेला निर्णय मोठी दुर्घटना टाळू शकतो, पण अशा घटना पुन्हा होऊ नयेत यासाठी ठोस पावले उचलणे हीच खरी गरज आहे.प्रवाशांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देत, व्यवस्थापनातील त्रुटी दूर करणे आणि शिस्तबद्ध यंत्रणा उभारणे, हीच या घटनेतून घेण्यासारखी खरी शिकवण आहे.