पुणे विधानपरिषदेची जागा राष्ट्रवादीच्या पारड्यात? पार्थ पवारांचा दिल्लीतील तळ, महायुतीत मोठ्या राजकीय ‘तहा’ची चर्चा
पुणे स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातील विधान परिषदेची जागा सध्या महाराष्ट्राच्या राजकारणातील सर्वात चर्चेचा विषय बनली आहे. भारतीय जनता पक्ष आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) यांच्यात या जागेसाठी जोरदार रस्सीखेच सुरू असल्याच्या चर्चा गेल्या काही दिवसांपासून रंगल्या आहेत. मात्र आता राजकीय वर्तुळात अशी चर्चा आहे की, ही प्रतिष्ठेची जागा राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या पारड्यात पडू शकते. या घडामोडींमुळे महायुतीतील अंतर्गत समीकरणांबाबत अनेक तर्क-वितर्क लावले जात आहेत.
राजकीय निरीक्षकांच्या मते, पुण्याची जागा ही केवळ एक विधान परिषद निवडणूक नसून आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि विधानसभा निवडणुकांच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची मानली जात आहे. त्यामुळे या जागेवर कोणाचा उमेदवार निवडून येतो, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
पुण्यातील जागेबाबत सुरू असलेल्या चर्चांमध्ये आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे खासदार पार्थ पवार यांची दिल्लीतील उपस्थिती. सूत्रांच्या माहितीनुसार, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार मुंबईत परतल्या असल्या तरी पार्थ पवार अद्याप दिल्लीमध्येच विविध बैठका आणि चर्चांमध्ये व्यस्त असल्याचे सांगितले जाते. यामुळे या जागेच्या वाटाघाटींमध्ये त्यांची सक्रिय भूमिका असल्याची चर्चा अधिक जोर धरू लागली आहे.
राजकीय वर्तुळात अनेकदा महत्त्वाचे निर्णय पडद्यामागे घेतले जातात. त्यामुळे दिल्लीतील हालचालींना विशेष महत्त्व दिले जात आहे. पार्थ पवार दिल्लीमध्ये नेमक्या कोणत्या राजकीय चर्चांमध्ये सहभागी आहेत, याबाबत अधिकृत माहिती समोर आलेली नसली तरी त्यांच्या उपस्थितीमुळे चर्चांना अधिक उधाण आले आहे.
दरम्यान, पुणे जिल्ह्यातील भाजपच्या अनेक प्रमुख नेत्यांनी पुण्याची जागा भाजपनेच लढवावी अशी भूमिका घेतल्याचे समोर आले आहे. स्थानिक आमदार आणि पक्षातील वरिष्ठ कार्यकर्त्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे या संदर्भात जोरदार पाठपुरावा केल्याचे बोलले जात आहे. पुणे हा भाजपचा पारंपरिक बालेकिल्ला मानला जात असल्यामुळे पक्षाच्या कार्यकर्त्यांमध्येही या जागेबाबत मोठी उत्सुकता आहे.
पुणे शहर आणि जिल्ह्यातील अनेक भाजप नेत्यांनी मंत्रालयात मुख्यमंत्री फडणवीस यांची भेट घेऊन या जागेबाबत आपली भूमिका स्पष्ट केल्याचे वृत्त आहे. कार्यकर्त्यांच्या मते, स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये भाजपची ताकद लक्षात घेता पुण्याची जागा पक्षाकडेच राहायला हवी होती. मात्र महायुतीतील जागावाटपाच्या समीकरणांमुळे परिस्थिती वेगळी बनल्याचे दिसून येत आहे.
याच पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसने पुणे आणि रायगड या दोन्ही महत्त्वाच्या जागांसाठी जोरदार प्रयत्न केल्याचे सांगितले जाते. राजकीय चर्चांनुसार, या जागा मिळवण्यासाठी राष्ट्रवादीने महायुतीतील काही मोठ्या राजकीय तडजोडींना मान्यता दिली असावी. जरी याबाबत कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नसली, तरी राज्यसभेच्या एका संभाव्य जागेबाबत राष्ट्रवादीने माघार घेतल्याची चर्चा राजकीय गलियार्यात सुरू आहे.
राजकारणात अनेकदा एका जागेसाठी दुसरी जागा किंवा पदाचा त्याग करण्याची वेळ येते. त्यामुळे पुणे आणि रायगड या जागांच्या बदल्यात कोणते राजकीय समीकरण तयार झाले असेल, याबाबत उत्सुकता वाढली आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर महायुतीतील प्रत्येक पक्ष आपली राजकीय ताकद वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
रायगडच्या जागेबाबतही मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू आहेत. रायगड हा राष्ट्रवादी काँग्रेससाठी प्रतिष्ठेचा मतदारसंघ मानला जातो. त्यामुळे ही जागा कायम राखण्यासाठी पक्षाने मोठे राजकीय प्रयत्न केले असल्याचे सांगितले जाते. काही राजकीय निरीक्षकांच्या मते, पवार कुटुंबाने या जागांसाठी महत्त्वाच्या पदांबाबत तडजोडीची भूमिका घेतली असावी. मात्र यासंदर्भात अधिकृत पातळीवर कोणतीही पुष्टी झालेली नाही.
निवडणूक आयोगाच्या वेळापत्रकानुसार उमेदवारी अर्ज दाखल करण्यासाठी मर्यादित वेळ शिल्लक आहे. त्यामुळे महायुतीतील जागावाटपाचा अंतिम निर्णय लवकरच जाहीर होण्याची शक्यता आहे. उमेदवारांची घोषणा करण्यासाठी पक्षांना काही दिवसांचा कालावधी आवश्यक असल्याने पुढील २४ ते ४८ तास राजकीयदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहेत.
राजकीय तज्ज्ञांच्या मते, पुण्याची जागा कोणाला मिळते यावरून महायुतीतील भविष्यातील संबंधांचाही अंदाज येऊ शकतो. कारण पुणे हे राज्याच्या राजकारणात प्रभावी केंद्र मानले जाते. येथे घेतलेले निर्णय अनेकदा संपूर्ण राज्यातील राजकीय समीकरणांवर परिणाम करताना दिसतात.
सध्या तरी सर्व पक्ष अधिकृत घोषणेची वाट पाहत आहेत. भाजप आणि राष्ट्रवादी या दोन्ही पक्षांच्या कार्यकर्त्यांमध्ये उत्सुकता शिगेला पोहोचली आहे. सोशल मीडियावरही या जागेबाबत विविध चर्चा आणि अंदाज व्यक्त केले जात आहेत. मात्र अंतिम निर्णय समोर आल्यानंतरच या सर्व चर्चांना पूर्णविराम मिळणार आहे.
राजकारणातील प्रत्येक निर्णयामागे अनेक स्तरांवरील चर्चा, समन्वय आणि तडजोडी असतात. पुणे विधान परिषद जागेच्या निमित्ताने हे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. पार्थ पवार यांचा दिल्लीतील मुक्काम, भाजप नेत्यांची सक्रिय भूमिका आणि महायुतीतील अंतर्गत चर्चांमुळे ही निवडणूक अधिकच रंजक बनली आहे.
आता सर्वांचे लक्ष पुढील काही तासांतील अधिकृत घोषणेकडे लागले आहे. पुण्याची प्रतिष्ठेची जागा अखेर कोणाच्या वाट्याला जाते, आणि त्यामागील राजकीय गणित काय असते, याचे उत्तर लवकरच महाराष्ट्राला मिळणार आहे. सध्या मात्र पुणे विधान परिषद जागेभोवतीचे राजकीय रहस्य कायम असून त्यावर चर्चांचा धुरळा उडत आहे.
(टीप: वरील लेखात विविध माध्यमांमध्ये सुरू असलेल्या राजकीय चर्चांचा आणि उपलब्ध माहितीनुसार व्यक्त होत असलेल्या अंदाजांचा आढावा घेण्यात आला आहे. अंतिम निर्णय आणि अधिकृत माहिती संबंधित पक्षांकडून जाहीर झाल्यानंतरच स्पष्ट होईल.)